REGULA ORDINIS CARMELITARUM
REGULA "PRIMITIVA"
ORDINIS BEATISSIMAE
VIRGINIS MARIAE DE MONTE CARMELO
A BEATO ALBERTO
PATRIARCHA HIEROSOLYMITANO TRADITA
ET AB INNOCENTIO IV
CONFIRMATA *
[1]
Albertus, Dei gratia Hierosolymitanae Ecclesiae vocatus Patriarcha,
dilectis in Christo fillis B[rocardo] [1] et
caeteris Eremitis qui sub eius oboedientia iuxta fontem [Eliae] [2] ,
in monte Carmeli morantur, in Domino salutem et Sancti Spiritus benedictionem.
[2] Multifarie multisque
modis [cfr. Hb 1,
1] sancti Patres instituerunt qualiter quisque, in quocumque Ordine fuerit, vel
quemcumque modum religiosae vitae elegerit, in obsequio Iesu Christi [cfr. 2 Cor 10,
5] vivere debeat, et eidem fideliter de corde puro et bona conscientia [I Tm 1,
5] deservire. Verum, quia requiritis a nobis, ut iuxta propositum vestrum
tradamus vobis vitae formulam, quam tenere in posterum debeatis:
[De Priore habendo et tribus
sibi promittendis]
[3]
Illud in primis statuimus, ut unum ex vobis habeatis Priorem, qui ex unanimi
omnium assensu, vel maioris et sanioris partis, ad hoc officium eligatur, cui
oboedientiam promittat quilibet aliorum, et promissam studeat operis veritate
[cfr. I Io 3,
18] servare, cum castitate et abdicatione proprietatis.
[De receptione locorum]
[4]
Loca autem habere poteritis in Eremis vel ubi vobis donata fuerint, ad vestrae
Religionis observantiam apta et commode, secundum quod Priori et Fratribus
videbitur expedire.
[De cellis fratrum]
[5] Praeterea, iuxta situm
loci quem inhabitare proposueritis, singuli vestrum singulas habeant cellulas
separates, sicut per dispositionem Prioris ipsius, et de assensu aliorum
Fratrum, vel sanioris partis, eaedem cellulae cuique fuerint assignatae.
[De communi refectione]
[6]
Ita tamen, ut in communi refectorio ea quae vobis erogata fuerint, communiter
aliquam lectionem sacrae Scripturae audiendo, ubi commode poterit observari,
sumatis.
[De prioris potestate]
[7]
Nec liceat alicui Fratrum, nisi de licentia Prioris, qui pro tempore fuerit,
deputatum sibi mutare locum, vel cum alio permutare. Cellula Prioris sit iuxta
introitum loci, ut venientibus ad eundem locum primus occurrat, et de arbitrio
et de dispositione ipsius postmodum quae agenda sunt cuncta procedant.
[De iugi oratione]
[8] Maneant singuli in
cellulis suis, vel iuxta eas, die ac nocte in lege Domini meditantes [cfr. Ps
1, 2; Ios 1, 8],
et in orationibus vigilantes [cfr. I Pt
4, 7], nisi
aliis iustis occasionibus occupentur.
[De Horis Canonicis]
[9]
Hi, qui Horas Canonicas cum Clericis dicere norunt, eas dicant secundum
constitutionem sacrorum Patrum et Ecclesiae approbatam consuetudinem. Qui eas
non noverunt, viginti quinque vicibus Pater
Noster dicant
in nocturnis vigiliis, exceptis Dominicis et sollemnibus diebus, in quorum
vigiliis praedictum numerum statuimus duplicari, ut dicatur Pater
Noster vicibus
quinquaginta. Septies autem eadem dicatur Oratio in Laudibus Matutinis. In aliis
quoque Horis septies similiter eadem sigillatim dicatur oratio, praeter officia
Vespertina, in quibus ipsam quindecies dicere debeatis.
[De non habendo proprium]
[10]
Nullus Fratrum aliquid esse sibi proprium dicat; sed sint vobis omnia communia
[cfr. Act
4, 32; 2, 44], et
distribuantur unicuique per manum Prioris, id est per Fratrem ab eodem ad idem
officium deputatum, prout cuique opus erit [cfr. Act
4, 35], inspectis
aetatibus et necessitatibus singulorum.
[Quod licet habere in
communi]
[11]
Asinos autem sive mulos, prout vestra expostulaverit necessitas, vobis habere
liceat; et aliquod animalium sive volatilium nutrimentum.
[De oratorio et cultu
divino]
[12]
Oratorium, prout commodius fieri poterit, construatur in medio cellularum, ubi
mane per singulos dies ad audienda Missarum sollemnia convenire debeatis, ubi
hoc commode fieri potest.
[De Capitulo et correctione
Fratrum]
[13]
Dominicis quoque diebus vel aliis, ubi opus fuerit, de custodia Ordinis et
animarum salute tractetis; ubi etiam excessus et culpae Fratrum, si quae in
aliquo deprehensae fuerint, caritate media corrigantur.
[De ieinnio Fratrum]
[14] Ieiunium singulis
diebus, exceptis Dominicis, observetis a festo Exaltationis sanctae Crucis usque
ad diem Dominicae Resurrectionis, nisi infirmitas vel debilitas corporis aut
alla iusta cause ieiunium solvi suadeat, quia necessitas non habet legem.
[De abstinentia carnium]
[15] Ab esu carnium
abstineatis, nisi pro infirmitatis vel debilitatis remedio sumantur. Et quia vos
oportet frequentius mendicare itinerantes, ne sitis hospitibus onerosi, extra
domos vestras sumere poteritis pulmenta cocta cum carnibus; sed et carnibus
supra mare vesci licebit.
[Exhortationes]
[16] Quia vero tentatio est
vita hominis super terram [cfr. Iob 7,
1], et omnes qui pie volunt vivere in Christo persecutionem patiuntur [cfr. 2 Tm
3, 12], adversarius quoque vester diabolus, tamquam leo rugiens, circuit
quaerens quem devoret [cfr. 1
Pt 5, 8], omni
sollicitudine studeatis indui armature Dei, ut possitis stare adversus insidias
inimici [cfr. Eph
6, 11].
Accingendi sunt lumbi
cingulo castitatis [cfr. Eph
6, 14];
muniendum est pectus cogitationibus sanctis, scriptum est enim: «Cogitatio
sancta servabit te » [Prov 2, 11, iux. LXX]. Induenda est lorica iustitiae [cfr. Eph
6, 14],
ut Dominum Deum vestrum ex toto corde et ex anima et ex tote virtute diligatis
[cfr. Dt
6, 5], et
proximum vestrum tamquam vos ipsos.
Sumendum est in omnibus
scutum fidei, in quo possitis omnia tela nequissimi ignea extinguere [cfr. Eph
6, 16]; sine
fide enim impossibile est placere Deo [cfr. Hb
1 l, 6]. Galea
quoque salutis capiti imponenda est [cfr. Eph
6, 17],
ut de solo Salvatore speretis salutem, qui salvum facit populum suum a peccatis
eorum [cfr. Mt
1, 21].
Gladius autem spiritus, quod
est verbum Dei [cfr. Eph
6, 17],
abundanter habitet [cfr. Col 3,
10] in ore et in cordibus vestris [cfr. Rom 10, 8], et
quaecumque vobis agenda sunt in verbo Domini fiant [cfr. Col 3,
17; 1
Cor 10,
31].
[De labore]
[17] Faciendum est vobis aliquid operis, ut semper vos diabolus inveniat
occupatos [3] ,
ne ex otiositate vestra aliquem intrandi aditum ad animas vestras valeat
invenire. Habetis in hoc beati Pauli Apostoli magisterium pariter et exemplum;
in cuius ore Christus loquebatur [cfr. 2
Cor 13. 3]
qui positus est et datus a Deo praedicator et Doctor gentium in fide et veritate
[cfr. 1
Tm 2,
7], quem si secuti fueritis, non poteritis aberrare. « In labore, inquit, et
fatigatione fuimus inter vos, nocte ac die operantes, ne quem vestrum
gravaremus, non quasi nos non habeamus potestatem, sed ut nosmetipsos formam
daremus vobis ad imitandum nos. Nam, cum essemus apud vos, hoc denuntiabamus
vobis, quoniam si quis non vult operari non manducet. Audivimus enim inter vos
quosdam ambulantes inquiete, nihil operantes. His autem, qui eiusmodi sunt,
denuntiamus et obsecramus in Domino Iesu Christo, ut cum silentio operantes suum
panem manducent » [2 Thess 3,
7‑12]. Haec via sancta est et bona; ambulate in ea [cfr. Is 30,
21].
[De silentio]
[18] Commendat autem
Apostolus silentium, cum in eo praecipit operandum [cfr. 2
Thess 3,
12]. Et
quemadmodum Propheta testatur: Cultus iustitiae silentium est [cfr. Is 32,
17]. Et rursus: « In silentio et spe erit fortitudo vestra » [Is 30,
15]. Ideoque statuimus ut dicto Completorio silentium teneatis usque ad Primam
dictam sequentis diei. Alio vero tempore, licet silentii non habeatur observatio
tanta, diligentius tamen a multiloquio caveatur. Quoniam, sicut scriptum est et
non minus experientia docet: « In multiloquio peccatum non deerit » [Prov 10,
19]. Et « qui inconsideratus est ad loquendum sentiet male » [Prov 13,
3]. Item « qui multis utitur verbis, laedit animam suam » [Sir 20, 8]. Et
Dominus in Evangelio: De omni verbo otioso, quod locuti fuerint homines, reddent
rationem de eo in die iudicii [cfr. Mt
12, 36].
Faciat ergo unusquisque stateram verbis suis, et fraenos rectos
ori suo, ne forte labatur et cadat in lingua, et insanabilis sit casus eius ad
mortem [cfr. Sir 28,
29-30], custodiens cum Propheta vias suas, ut non delinquat in lingua sua [cfr. Ps 38,
2], et silentium, in quo cultus iustitiae est [cfr. Is 32,
17], diligenter et caute studeat observare.
[Exhortatio Prioris ad
humilitatem]
[19] Tu autem, Frater B[rocarde] [4] ,
et quicumque post te institutus fuerit Prior, illud semper habeatis in mente et
servetis in opere, quod Dominus ait in Evangelio: « Quicumque voluerit inter vos
maior fieri, erit minister vester; et quicumque voluerit inter vos primus esse,
erit vester servus » [Mc 10,
43-44; cfr. Mt 20,
26-27].
[Exhortatio Fratrum ut
Priorem snum honorent]
[20] Vos quoque, caeteri
Fratres, Priorem vestrum honorate humiliter, Christum potius cogitantes quam
ipsum, qui posuit illum super capita vestra [cfr. Ps 65,
12], et Ecclesiarum praepositis ait: «Qui vos audit, me audit, qui vos spernit,
me spernit » [Lc 10,
16], ut non veniatis in iudicium de contemptu, sed de oboedientia mereamini
aeternae vitae mercedem.
[Conclusio]
[21] Haec breviter scripsimus vobis, conversationis vestrae formulam statuentes,
secundum quam vivere debeatis. Si quis autem supererogaverit, ipse Dominus, cum
redierit, reddet ei. Utatur
tamen discretione, quae virtutum est moderatrix [5] .
* Regula,
Carmelitis a S. Alberto, patriarcha Hierosolymitano, inter annos 1206 et 1214
data, ab Honorio III d. 30.1.1226 primum, et deinde a Gregorio IX d. 6.IV.1229
et ab Innocentio IV d. 8.VI.1245 approbate, ab eodem Innocentio IV d. 1.X.1247
confirmata est. Textum, prout exstat in bulla Quae
honorem Conditoris (Reg.
Vatic. 21 ff. 465V466r), hic transcribimus, moderno tamen scribendi modo
inducto.
Inter uncos loci Sacrae Scripturae necnon tituli indicantur qui in textu
originali desiderantur.
[1] Registrum
Vaticanum et antiquiores codices simpliciter litteram B. praebent, quam
posteriori tempore Brocardo fratres
interpretati sunt.
[2] Hic
etiam Registrum Vaticanum habet simpliciter « iuxta fontem ».Nomen Eliae posteriori
tempore additum est.
[3] Verba
e S. HIERONYMI, epist.
125 ad Rusticum desumuntur:
« Fac et aliquid operis, ut semper te diabolus inveniat occupatum » (ML 22,
1078).
[4] Hic etiam Registrum Vaticanum habet simpliciter B. (cfr. supra, n. 1).
[5] Probabiliter Albertus pendet a IOANNE CASSIANO, Collationes, 2, 4: «Omnium namque virtutum generatrix, custos moderatrixque discretio est » (ML 49, 528).
Ritorno alla pagina iniziale "Regola di sant'Alberto"
Ritorno alla pagina iniziale "Regole monastiche e conventuali"
| Ora, lege et labora | San Benedetto | Santa Regola | Attualità di San Benedetto |
| Storia del Monachesimo | A Diogneto | Imitazione di Cristo | Sacra Bibbia |
16 ottobre 2022 a cura
di Alberto "da Cormano"
alberto@ora-et-labora.net